{"id":435,"date":"2026-05-28T21:28:50","date_gmt":"2026-05-28T21:28:50","guid":{"rendered":"https:\/\/kamilapiazza.com\/?p=435"},"modified":"2026-07-07T15:56:55","modified_gmt":"2026-07-07T15:56:55","slug":"oikos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamilapiazza.com\/?p=435","title":{"rendered":"OIKOS"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n

(\u2026) przenosi\u0142a w mityczny czas Pocz\u0105tku, pierwszego dnia stworzenia z milionem ukrytych tajemnic, obietnic, zakl\u0119\u0107, mo\u017cliwo\u015bci cud\u00f3w; to by\u0142 jej dom, jak domem jest wiatr; w takim domu cz\u0142owiek jest zawsze u siebie, dzieli chleb, roznieca ogie\u0144, zapala lamp\u0119, dotyka kamienia; w nim jest jego prawdziwe miejsce, jak prawdziwym miejscem ptaka jest przestrze\u0144, kt\u00f3ra wype\u0142nia swoim wo\u0142aniem. W\u015br\u00f3d g\u0142\u0119boko ukrytych tajemnic cz\u0142owieczych; l\u0119k\u00f3w, zachwyt\u00f3w, g\u0142odu niesko\u0144czono\u015bci; uparcie szuka\u0142a tej prawdy, kt\u00f3ra jest ufno\u015bci\u0105.<\/em>

\/ Adam Wodnicki<\/p>\n\n\n\n

Cia\u0142o Kobiety to Cia\u0142o \u2013 naczynie, kt\u00f3re jest zarazem przestrzeni\u0105 tajemnicy i miejscem objawienia.\u00a0<\/em>
To dzi\u0119ki cia\u0142u trwamy w relacji z miejscem i z drugim. Jest ono te\u017c, w najg\u0142\u0119bszym sensie tego s\u0142owa, miejscem nam najbli\u017cszym – miejscem przejawiania si\u0119 i do\u015bwiadczania duszy \u2013 poniewa\u017c – by\u0107 mo\u017ce, jak wierzyli Celtowie – to cia\u0142o spoczywa w duszy, kiedy ona przenika je bez reszty. Jest ono tak\u017ce uciele\u015bnieniem \u017cycia, warunkiem skupienia, wewn\u0119trzno\u015bci domu i zamieszkiwania.<\/em>
Kobieco\u015b\u0107, zar\u00f3wno w sensie cielesnym \u2013 jako \u017ar\u00f3d\u0142o biologicznego \u017cycia, jak i ontologicznym – jako pierwsze otoczenie nowego istnienia, oznacza pewn\u0105 pierwotn\u0105 posta\u0107 \u015bwiata, kt\u00f3ry przejawia si\u0119 w fenomenie macierzy\u0144stwa i tw\u00f3rczo\u015bci. Ka\u017cde nowe zaistnienie jest jakby jego g\u0142\u0119bokim oddechem. By\u0107 na \u015bwiecie, to by\u0107 tu i teraz w spos\u00f3b bezwarunkowy i ca\u0142kowity. To by\u0107 w domu i – w pewnym szczeg\u00f3lnym sensie – od pocz\u0105tku u siebie. Bo dom to przestrze\u0144 obecno\u015bci. Cielesna blisko\u015b\u0107 bycia we wn\u0119trzu cia\u0142a matki, a tak\u017ce bycia z cia\u0142a matki, poprzedzaj\u0105ca wszystkie inne blisko\u015bci. W niej przez moment \u015bwiat i dom s\u0105 jednym i tym samym. Jednak blisko\u015b\u0107 to nie zbli\u017cenie, a rozpoznanie obecno\u015bci \u2013 przyj\u0119cie tajemnicy nier\u00f3wnoznaczne z jej poznaniem. To \u015bwiadectwo – owo oto jestem, oto ja…. niech mi si\u0119 stanie. Posiadam cia\u0142o dopiero wtedy, gdy jestem w domu, na granicy wewn\u0119trzno\u015bci i zewn\u0119trzno\u015bci.
Moje Oikos, to moje kolejno zrzucane sk\u00f3ry, \u015blady zamieszkiwania, tymczasowe legowiska duszy. To moje drogi dorastania do kobieco\u015bci przez do\u015bwiadczenie kobieco\u015bci. Drogi, kt\u00f3re odkrywam dzi\u0119ki kobiecej stronie tw\u00f3rczo\u015bci. Oikeion oznacza swojsko\u015b\u0107, zamieszkiwanie, pewno\u015b\u0107, przynale\u017cno\u015b\u0107 – to miejsce, gdzie cz\u0142owiek czuje si\u0119 u siebie. Dom – Oikos zawiera w swym polu semantycznym idee osiedlanie si\u0119, przybywanie, wchodzenie w jaki\u015b stan, ale tak\u017ce do\u015bwiadczenie przynale\u017cno\u015bci \u2013\u00a0Dom jest w\u0142asny poniewa\u017c dla w\u0142a\u015bciciela jest zawsze go\u015bcinny (…) wi\u0105\u017ce si\u0119 to z jego istotow\u0105 wewn\u0119trzno\u015bci\u0105 – zamieszkuje go kto\u015b, kto poprzedza wszystkich domownik\u00f3w, kto przyjmuje w najw\u0142a\u015bciwszym sensie, kto jest go\u015bcinno\u015bci\u0105 w sobie \u2013 Kobieta a raczej kobieco\u015b\u0107 sama.\u00a0To\u00a0Dom jest miejscem skrytych narodzin \u015bwiata<\/em>

\/ Levinas E. (2014) „Ca\u0142o\u015b\u0107 i niesko\u0144czono\u015b\u0107<\/em>„<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n
\n

Prezentowany cykl rze\u017ab haptycznych Oikos jest dialogiem pomi\u0119dzy archetypem tw\u00f3rczej kobieco\u015bci, inspirowanym sztuk\u0105 i kultur\u0105 lud\u00f3w pierwotnych a zbiorem wsp\u00f3\u0142czesnych, osobistych do\u015bwiadczeniem i refleksji. Narracja form, nawi\u0105zuje do prze\u0142omowych etap\u00f3w rozwoju cywilizacyjnego ludzkosci: paleolitu, neolitu, epoki \u017celaza etc. Ka\u017cda z nich jest reprezentowana poprzez wybran\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 j\u0105 form\u0119 materii: kamie\u0144 \/ drewno \/ glina \/ ziarno \/ metal.<\/p>\n\n\n\n

Idea haptyczno\u015bci stanowi esencj\u0119 projektu: okre\u015bla ka\u017cd\u0105 z form, determinuje wyb\u00f3r poszczeg\u00f3lnych materii i technik pracy, definiuje prac\u0119 zar\u00f3wno w uj\u0119ciu ideowym jak i rze\u017abiarskim.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Forma obiekt\u00f3w sprowadza si\u0119 do antropomorficznej postaci wkl\u0119s\u0142ego torsu, z ugi\u0119tymi kolanami, nadaj\u0105cymi cia\u0142u kszta\u0142t litery L. Brak g\u0142owy i ramion – nawi\u0105zuje do inspiruj\u0105cej mnie grupy przedstawie\u0144 paleolitycznych okre\u015blanych we francuskiej terminologii jako\u00a0femmes sens tete<\/em>, ale odnosi si\u0119 tak\u017ce do szerszej przestrzeni symbolicznej. Oznacza symboliczne przesuni\u0119cie akcent\u00f3w – z postrzegaj\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci g\u0142owy do odczuwaj\u0105cej to\u017csamo\u015bci cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Cia\u0142o usytuowane jest tak, \u017ce g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 torsu spoczywa na ziemi, a nieobecne \u201estopy\u201d opieraj\u0105 si\u0119 o pod\u0142og\u0119. Biodra, uniesione do g\u00f3ry, stanowi\u0105 najwy\u017cszy punkt. Kolana, ugi\u0119te\u00a0i rozchylone, nadaj\u0105 ca\u0142o\u015bci formy charakter otwarto\u015bci. Uniesienie w g\u00f3r\u0119 bioder, ujawnia pe\u0142ne wysi\u0142ku, niejednoznaczne napi\u0119cie. Nawi\u0105zuje ono zar\u00f3wno do mi\u0142osnej ekstazy, pozycji porodowej, jak i dramatycznych przedstawie\u0144 atak\u00f3w histerii. Takie uj\u0119cie pozwoli\u0142o mi na wyeksponowanie wn\u0119trza formy, nawi\u0105zuj\u0105c do obrazu naczynia \u2013jednej z najstarszych metafor cz\u0142owieka. Cia\u0142o niczym naczynie posiada wn\u0119trze – zawsze ciemne i nieznane, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek umiejscawia ca\u0142y instynktowny \u015bwiat nie\u015bwiadomo\u015bci. Kobiet\u0119 jednak mo\u017cemy uzna\u0107 za naczynie par exellence, naczynie, z kt\u00f3rego wszystko, co \u017cyje musi przyj\u015b\u0107 na \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

haptyczne<\/p>\n\n\n\n

Sztuka ma sens tylko o tyle, o ile dotyka sk\u00f3ry. Ona jest wyobra\u017ceniem stanu istnienia.<\/p>\n\n\n\n

\n

(…)<\/em>\u00a0jej\u00a0kontakt rozrywa zupe\u0142nie, jak gdyby by\u0142 otch\u0142ani\u0105, nierozerwaln\u0105 istot\u0105 bycia (\u2026)<\/em>
Ruch r\u0119ki okre\u015bla akt tworzenia \u2013 ruch r\u0119ki, kt\u00f3ra w jakim\u015b stopniu dopiero szuka celu, nara\u017caj\u0105c si\u0119 na zwi\u0105zane z tym niebezpiecze\u0144stwa. Przywodzi do siebie, bierze co\u015b po omacku, chwyta, profanuje i sakralizuje zarazem. Wydobywa znaczenie a zarazem naznacza.<\/em>
W\u00a0pieszczocie dotyku to co obecne, poszukiwane jest tak, jak gdyby go tutaj nie by\u0142o, jak gdyby sk\u00f3ra by\u0142a\u00a0tylko\u00a0\u015bladem swojego w\u0142asnego wycofania, niemal przezroczyst\u0105 przerw\u0105 pomi\u0119dzy tym co widzialne i niewidzialne.<\/em>\u00a0
\/ Emmanuel Levinas<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

To dotyk wyprowadza nas z anonimowo\u015bci dystansu do intymnej przynale\u017cno\u015bci, oswaja obecno\u015b\u0107 a r\u00f3wnocze\u015bnie potwierdza odr\u0119bno\u015b\u0107 drugiego. Zawsze wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem. Staje si\u0119 znakiem tego, \u017ce poprzez swoj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 cz\u0142owiek jest nara\u017cony na b\u00f3l. Dlatego dotyk wywo\u0142uje tak\u017ce op\u00f3r. Jest najprostszym i najbardziej pierwotnym \u2013 instrumentem profanacji. To, co zosta\u0142o dotkni\u0119te, mo\u017cna zje\u015b\u0107, wypi\u0107 czy po prostu tego u\u017cywa\u0107 (\u2026) daje si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 i posi\u0105\u015b\u0107. A ponadto – jak pisze Marek \u015anieci\u0144ski – dotyk \u201ebrudzi\u201d. Brudzi nie tego, kto dotyka. lecz tego, kto zostaje dotkni\u0119ty, buduje relacje i wi\u0105\u017ce, lecz te\u017c uzale\u017cnia. Jest tym, co w nas przedludzkie, niewyra\u017calne, obce\u2026 Ujawnia nasz\u0105 cielesno\u015b\u0107 z wszystkimi jej s\u0142abo\u015bciami i instynktami. Wyznacza granice, wytycza odr\u0119bno\u015b\u0107, nadaje elementarn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Dokonuje rozpoznania \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Tak\u017ce dla mnie rze\u017aba sta\u0142a si\u0119 drog\u0105 do dotyku poprzez dotyk. Od do\u015bwiadczania \u017cycia do bycia przez nie do\u015bwiadczanym. Poprzez kolejno zrzucane sk\u00f3ry i wylinki, do Oikos-domu ukrytego i przepoczwarzajacego si\u0119 w ich wn\u0119trzu, w Oikeion \u2013 swojsko\u015b\u0107, zamieszkiwanie, pewno\u015b\u0107 – miejsce, przychodzenia do siebie, ale tak\u017ce do\u015bwiadczenie przynale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Bli\u017ani \u2013 blisko\u015b\u0107 \u2013 oddalenie \u2013 to poj\u0119cia dla tego cyklu najwa\u017cniejsze. Bli\u017ani jako ten, kt\u00f3rego mog\u0119 dotkn\u0105\u0107. Ten, kto nosi blizn\u0119, \u015blad cielesnej wsp\u00f3lnoty. Oikos (Sk\u00f3ra-Dom-Cia\u0142o) objawia si\u0119 tu w pi\u0119ciu archetypicznie odmiennych krajobrazach, zawsze jako co\u015b niezmiernie kruchego, budz\u0105cego niepok\u00f3j i l\u0119k… L\u0119k, kt\u00f3ry objawia si\u0119 poprzez dotyk i jedynie przez dotyk mo\u017ce zosta\u0107 przezwyci\u0119\u017cony.\u00a0<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezentowany cykl rze\u017ab haptycznych Oikos jest dialogiem pomi\u0119dzy archetypem tw\u00f3rczej kobieco\u015bci, inspirowanym sztuk\u0105 i kultur\u0105 lud\u00f3w pierwotnych a zbiorem wsp\u00f3\u0142czesnych, osobistych do\u015bwiadczeniem i refleksji. Narracja form, nawi\u0105zuje do prze\u0142omowych etap\u00f3w rozwoju cywilizacyjnego ludzkosci: paleolitu, neolitu, epoki \u017celaza etc. Ka\u017cda z nich jest reprezentowana poprzez wybran\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 j\u0105 form\u0119 materii: kamie\u0144 \/ drewno \/ glina \/ […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":437,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=435"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":734,"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435\/revisions\/734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamilapiazza.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}